Elkartenet

Hezkuntzarako zerbitzuak

Haur hezkuntzako bigarren zikloan eta lehen hezkuntzako lehenengo zikloan IKTak sartzeko proposamen pedagogikoa, software librean garatutako aplikazioen bidez baita ekonomia zirkularraren oinarritutako giza baloreak ere (berrerabilera, ingurumenekiko errespetua,…).

Aplikazio didaktikoen oinarria TxikiLinux haurren sistema eragilea da.

Sarrera

“KimuDigitalak” proiektua garatzeko, IKTak haur eta lehen hezkuntzan integratzeko proposamen pedagogikoa eta software librean oinarritutako aplikazioetan, hainbat ikastetxetan ikerketa egin nahi da, eta pilotaje frogak horietako batzuetan (Arangoiti eta Miribilla). Azterketa maila hauetan oinarritzen da, ikasleak komunikabide digitalekin harremanetan jartzen hasten direnean, eta aurreko ikasketek eta irakasleek batez ere uste dutelako tresna horiek ikastea eskolaratze hasieratik egin behar delako1.

Informazioaren teknologia berrien eta telekomunikazioen gizarte aldaketek eragindako aldaketa jakitun izanik, kontuan hartzen dugu ere, aurrerapen horiek giza harreman eta komunikazioan aldaketa sakona dakartela, bai gizakien artean bai horien eta beraien erakundeen artean. Aldaketa horiek gizartearen eremu guztietan eragiten dute: ondasunen eta zerbitzuen ekoizpenean, trukeak, kontsumoa edo aisia, informazio eta kultura transmisioa, herritarren partaidetza aukerak,pertsonen harreman sozialak… Gure gizartearen komunikazio-ingurunea eraldatzen ari gara, harreman digitalaren inguru berri baterantz, “ez-bertaratzea” eta “informazioa eskuratzeko sarbide orokorra” bezalako ezaugarriekin2. Javier Etxebarria, Nafarroako filosofoarentzat, teknologia berrien igotzea, batez ere, mundu birtualak hezkuntzako inplikazio garrantzitsuak ditu, eta horien artean nabarmentzen du: “trebetasun berriak eskatzen ditu, irakaskuntza eta ikaskuntza prozesu berriak eskaintzen ditu, hezkuntza sistema berri bat eskatzen du eta hezkuntzarako eskubidea unibertsala aitortzea ere eskatzen du”.

Gizartearen eraldaketa azkar baten lekuko gara, baina ikusten dugu hezkuntza-mundua aldaketa horietara motel moldatzen dela. Ekipamenduko inbertsio handiak egin dira (Eskola 2,0) baina irakasleek tresna berriak erabiltzeko trebakuntza agian ez da egokia, eta are gehiago, irakasleen etengabeko hobekuntza IKTak tresna gisa sartzeko ikaste-irakaste prozesuari aurre egiteko. Ordenagailuen zenbatekoa lantzen da, beraien kokapena ikastetxeetan, irakasleek, ikasleek edo administrazioko langileek izan ahal dituzten sarbideak eta erabiltzeko baimenak. Hala eta guztiz ere, irakasleek normalean ez dute informazioaren teknologiak curriculumean integratzeko aholkurik ezta orientaziorik ere.

Era berean, hezkuntza-esparruko erakunde handiek, hala nola, EHU-k beraien hondakin elektriko eta elektroniko kudeatzeko, “ekipo baten ez-erabilgarritasuna egiaztatu ondoren” baimendutako enpresa bati ematen dio, (kasu honetan INDUMETAL RECYCLING, S.A.), honek kudeatzeko eta birziklatzeko.

Baina ekonomia zirkularraren kontzeptuan birziklatu aurretik konpontzen eta berrerabiltzen saiatzen gara. Unibertsitateko helburuetarako “ez-erabilgarri” izan daitekeena, ezin hobeto balio du beste arlo batzuetan, baita hezkuntzan ere. EHUrako zaharkituta egon daitezkeen ekipamenduak, haur eta lehen hezkuntzako ikasleentzat baliagarriak izan daitezke, teknologiarako konpetentzien bidez lantzeko diziplina barruko oinarrizko konpetentziak (Heziberri 2020 Plana)

Haien bizitza zikloa luzatu dezakegun ordenagailuak suntsitzen dira, eta horrela ikasle gazteagoei zerbitzua egin, beste hondakin elektronikoak ez sortzen eta familia eta erakundeentzako hardwarea erosteko kostua murrizten (Eskola 2.0, tabletak, Ipads,.)

Eten Digitala” kontzeptua, normalean pertsonen, taldeen eta gizarteen artean dauden desberdintasunak aipatzeko erabiltzen dena, teknologia berri hauek ez dituztelako edo erraztasunez ez erabiltzeagatik, (alfabetatze digitala) ikastetxeei ere aplika diezaiokegu, haien artean ezberdintasun handiak daudelako, bai ekipamenduan (ekipo partekatuak, 1: 1 eredua, tabletak-ipads vs. Ordenagailuak …) bai irakasleen prestakuntzan.

KimuDigitalak” proposamen pedagogikoak barne izango ditu aplikazio multzoa software librean oinarrituta izango direnak, batzuk EAEko irakasleek beraien ikasleentzat diseinatu dituzte, Gontzal Uriarte-k1 egindakoak besteak beste, (hezkuntza berezia eta lehen hezkuntzako maisua, informatikaria, ordenagailu-programatzailea, …). GNU / Linux-en oinarritutako sistema eragile batean ere muntatuta izango dira, behin betirako instalatuta izan daitekeena edo pendrive batetik berarekin lan egin daitekeena, ordenagailuan instalatu barik eta erabiliko dugun ordenagailuaren disko gogorra erabili gabe.

KimuDigitalak proposamena software librearen aldeko apustua da, bere ezaugarri tekniko eta juridikoagatik, ematen dizkigun aukerengatik, eta eredu teknologikoa zabaltzeaz gain, lankidetasunean eta partekotasunean oinarritutako eredua ere zabaltzeko aukera ematen digulako. Hezkuntza pertsona guztientzako zerbitzu publikoa dela, eta hezkuntza-erakundeak jakintza eta kultura sortzeko eta zabaltzeko espazioak direla uste badugu, helburu horiek software libreak sortzeko, aldatzeko eta erabiltzeko ematen dizkigun aukerekin besterik ezin dela lortu ulertuko dugu,2 aukera berdintasuna sustatzen aldi berean, lizentziarik edo gasturik gabe eta guztion eskura jartzeko.

Teknologia berrien aplikazioa irakaste-ikaste prozesuetan hezkuntzaren beharra eta, zalantzarik gabe, erronka da. ISEI-IVEIk egindako ikerketak, aurreko lanak aipatzen dituenak3, IKTak ikastetxeetan integratzerakoan aurki ditzakegun arazoak nabarmentzen dira:

    • Ikasleentzako arazoak: Informatika ikasleen eragin motibagarria izan arren, tresna hauen erabilera okerra egoera psikologikoa sortzea ahalbidetzen du, non “estimulazio gainetik” jardun behar duen ikasleak.

    • Irakasleentzako arazoak: irakasleak askotan ordenagailu teknikak ez dituenez dudatsua da, ikasleek berak baino gehiago dakitela sentitzen dute. Aukeratzeko aplikazio ugaritasunak aukeratzea zaila egiten du. Irakasleek sarritan ez dauzkate aholkularitza eta orientazioa informatika curriculumean sartzeko

    • Ikastetxearentzako arazoak: Ekipoen prezioek ikastetxeen ekonomiari min egiten die. Ekipo informatikoek azkar zahartzeagatik inbertsioa eguneratuta mantentzea ia ezinezkoa da. Ordenagailu gela bat edo gehiago sortzeak mantentze-aurrekontua edukitzea ere eskatzen du, eta ordutegiak eta egutegia egokitu behar ditu ikasle kopuru handiena erabiltzeko.

Hezkuntza Ikerketarako Euskal Institutuak4 eta Cebrian bezalako beste idazle batzuek esaten dutenez, konpondu behar duguna bigarrena da, Europar Batasunak eta hainbat instituziok zentroei azpiegitura informatikoa, Interneteko konexioa,.. eman dizkiete, eta planak diseinatu dira irakasleen prestakuntza software kudeaketan, baina oso lan murritza egin da software hori erabiltzeko IKTak integrazio didaktikoa egiteko ikasgeletan, diziplina barruko oinarrizko konpetentziak lantzeko. Eta hori da aurrean dugun erronka, beharrezkoak diren hardware baliabideak izan ondoren, software bilduma aproposa edukitzea hezkuntzan digitalki ere konpetentziak lantzeko. Irakasleen mentalitatearen aldaketa gertatzen ari da, eta mugimendu hori babestu behar dugu, beraien aplikazio praktikoetarako software aplikazio egokiekin.

Egindako ikerketa gehienetan argi ikusten da irakasle gehienek teknologia berriak irakaste prozesuan sartzea ondo onartzen dutela, eta funtsezkoak direla uste dute, hala ere batzuek beraien ohiko irakaste ekintzetan ez dituzte erabiltzen.

Honetan KimuDigitalak ekarpen bat egin nahi du, haur eta lehen zikloko lehen hezkuntzako ikasleei bideratuta software bilduma, ikastetxeentzat eta irakasleentzat tresna moduan, Heziberri 20201planak esaten dituen oinarrizko diziplina barruko konpetentziak lantzeko.

 

 

3 Cebrian, M. (1997): Nuevas competencias para la formación inicial y permanente del profesorado. Edutec (http://www.uib.es/depart/gte/edutec-e/revelec6/revelec6.html).

4 ISEI-IVEI (Instituto Vasco de Investigación Educativa) integración de las TICs en centros de ESO

1ISEI-IVEI (Instituto Vasco de Investigación Educativa) integración de las TICs en centros de ESO

2 Javier Etxebarria Los Señores del aire: Telépolis, 1999)

Scroll to Top